Boże Narodzenie w Norwegii

Norwegia - Boże Narodzenie

Czym jest Boże Narodzenie dla Norwegów? Jak je świętują? Kiedy zaczynają przygotowania? Czym zajmują się w okresie adwentu? Na te i wiele innych pytań związanych z Bożym Narodzeniem obchodzonym w Norwegii, postaram się odpowiedzieć w poniższym artykule.

Zatem – usiądź wygodnie i zaczytaj się w norweskich tradycjach bożonarodzeniowych. Zapraszam serdecznie 🙂

Grudzień w Norwegii

1 grudnia otwiera oficjalnie przygotowania do świąt Bożego Narodzenia, dzięki którym zaczyna panować świąteczna atmosfera. Mimo, że Norwedzy nie należą zbytnio do ludzi wierzących, to Boże Narodzenie jest dla nich ważnym elementem kultury. Miasta i miasteczka zdobi się przeróżnymi światłami i lampionami. Sklepy, urzędy, miejsca pracy, kultury i nauki – wszędzie tam widoczne są znaki zbliżających się świąt.

Świece adwentowe

Adwent świece
Obraz Myriams-Fotos z Pixabay

Zapalanie świec adwentowych nam Polakom kojarzy się przeważnie z obrzędem dokonywanym w kościele. W Norwegii zwyczaj ten przeniósł się także do domów prywatnych. Tradycja zapalania świec adwentowych jest głęboko zakorzeniona i stanowi ważny element przygotowań do świąt Bożego Narodzenia.

Adwent w Norwegii rozpoczyna się zazwyczaj w pierwszą niedzielę grudnia, a każda kolejna niedziela adwentowa jest symbolicznie oznaczana przez zapalenie kolejnej świecy na specjalnym wieńcu adwentowym. W domach norweskich wieńce adwentowe wykonuje się najczęściej ze świerkowych gałązek. To właśnie pośród nich umieszcza się cztery świece.

Każda ze świec reprezentuje jedną niedzielę adwentową. Zapala się je każdego dnia - pierwszego, drugiego, trzeciego i czwartego tygodnia adwentu, a każda z nich oznacza coś innego.

Radość, nadzieja, tęsknota, spokój

Pierwsza świeca zapalana jest w pierwszym tygodniu. Myślą przewodnią jest by dawała „radość” czyli norweskie „glede”. Kolejna zapalana jest w drugim tygodniu by przynieść radość oraz „nadzieję” czyli „håp”. W trzecim tygodniu adwentu zapala się już trzy świece niosące radość, nadzieję oraz „tęsknotę” czyli „lengsel”. W ostatnim tygodniu zapala się wszystkie cztery świece, które przywołują radość, nadzieję, tęsknotę oraz „spokój”, czyli norweski „fred”.

Zapalanie świec adwentowych w Norwegii ma również społeczny wymiar. W wielu miejscach publicznych, takich jak kościoły czy place, organizowane są ceremonie zapalania świec, które gromadzą ludzi z różnych społeczności. W ten sposób tradycja ta łączy ludzi i tworzy wspólną atmosferę oczekiwania na Boże Narodzenie.

Warto podkreślić, że zwyczaj ten może się różnić w zależności od regionu Norwegii i indywidualnych preferencji rodzin. Niemniej jednak, niezależnie od szczegółów, zapalanie świec adwentowych w Norwegii stanowi istotny element świątecznej kultury i buduje atmosferę radości, nadziei i wspólnoty.

Jarmarki świąteczne

Jarmarki świąteczne w Norwegii są pełne atmosfery magii i tradycji. Rozpoczynają się zazwyczaj pod koniec listopada i trwają do świąt Bożego Narodzenia. Na ulicach miast i miasteczek można znaleźć kolorowe stragany, które oferują ręcznie wykonane ozdoby świąteczne, tradycyjne norweskie przysmaki oraz wyjątkowe prezenty. Niezapomnianym elementem są także występy artystyczne i koncerty, które dodają świątecznemu klimatowi dodatkowej radości.

Charakterystycznym elementem norweskich jarmarków są również świece, które symbolizują światło w ciemności zimy. To doskonała okazja do zakupu autentycznych norweskich produktów i doświadczenia lokalnej kultury świątecznej.

Kalendarz adwentowy

Święty Mikołaj, który w polskiej tradycji odwiedza domy przynosząc prezenty 6 grudnia, nie pojawia się jednakże w norweskich domach… W jaki sposób zatem rekompensują sobie brak tego, jakże miłego zwyczaju? Otóż kultura norweska, podobnie jak w wielu innych krajach, wprowadziła kalendarz adwentowy. To dzięki niemu w większości norweskich domów odlicza się dni do Bożego Narodzenia.

Kalendarz zawiera 24 okienka/kieszonki/skrytki, z których każda otwierana jest codziennie od 1 do 24 grudnia. Każdy dzień to kolejna miła niespodzianka w postaci słodyczy, zabawek lub też innych małych prezentów. To tradycyjne narzędzie do oczekiwania na święta, cieszy się popularnością wśród dzieci i dorosłych, dodając atmosfery radosnego nastroju w okresie adwentu.

Julebord

Kolacja Świąteczna
Obraz Jill Wellington z Pixabay

„Julebord” to tradycyjna norweska impreza przedświąteczna. To jedno z najważniejszych wydarzeń społecznych w okresie bożonarodzeniowym w Norwegii. Julebord to czas, kiedy zarówno firmy, jak i grupy przyjaciół, spotykają się, aby razem świętować, biesiadować i cieszyć się atmosferą zbliżających się świąt.

Na julebord serwowane są tradycyjne norweskie potrawy bożonarodzeniowe - julemat, takie jak ribber (żeberka wieprzowe) czy też pinnekjøtt (żeberka baranie). Stoły są obficie zastawione różnorodnym jedzeniem, co sprawia, że posiłek staje się jednym z głównych punktów imprezy.

Wielu pracodawców organizuje julebord dla swoich pracowników jako formę świątecznego świętowania i wspólnego spędzania czasu poza miejscem pracy. Imprezy te mogą odbywać się w restauracjach, hotelach lub innych miejscach, które zapewniają odpowiednią atmosferę i przestrzeń. Ludzie ubierają się elegancko na julebord, często wybierając stroje wieczorowe lub eleganckie garnitury.

Pomieszczenia są starannie udekorowane, często z elementami świątecznymi, aby stworzyć magiczną atmosferę. Podczas julebord serwowane są różne napoje alkoholowe, a uczestnicy biesiady często uczestniczą w zabawach, tańcach i grach. Muzyczna rozrywka również często stanowi ważny element imprezy.

Julebord to również okazja do wspólnego świętowania i umacniania więzi społecznych. Ludzie wymieniają się życzeniami świątecznymi, dzielą się jedzeniem i dobrą zabawą, tworząc atmosferę ciepła i wspólnoty.

Podsumowując można stwierdzić, iż julebord jest zatem nie tylko czasem, aby cieszyć się pysznym jedzeniem i rozrywką, ale także okazją do budowania relacji społecznych oraz wspólnego świętowania atmosfery Bożego Narodzenia.

Lille Julaften

"Lille Julaften" to norweski zwyczaj obchodzenia tzw. „Małej Wigilii”, który przypada na dzień 23 grudnia. Jest to dzień, w którym Norwedzy podejmują różne przygotowania przed głównymi obchodami Bożego Narodzenia. To czas na ostatnie zakupy świąteczne. Norwedzy sprawdzają listy prezentów i dokonują ewentualnych ostatnich poprawek w dekoracjach. Spędzają ten dzień, upewniając się, że wszystko jest gotowe na wielkie, uroczyste świętowanie następnego dnia.

W "Lille Julaften" wiele osób spędza czas przed telewizorem. Oglądają różnorodne programy świąteczne i filmy bożonarodzeniowe. Telewizja bowiem oferuje specjalne programy na ten okres, które pomagają stworzyć świąteczny nastrój. To każde czas, by spotkać się z bliskimi. Często odbywają się niewielkie spotkania rodzinne, przyjęcia czy kolacje, co dodaje ciepła i radości przed samymi świętami.

W niektórych rodzinach Norwegów dzień 23 grudnia może być okazją do wcześniejszego rozdawania niektórych prezentów. Choć tradycyjnie prezenty w Norwegii otwiera się, podobnie jak w Polsce, w Wigilię, niektóre rodziny decydują się na rozpoczęcie tego świątecznego rytuału już dzień wcześniej.

"Lille Julaften" stanowi więc czas na spokojne przygotowania do Bożego Narodzenia, umożliwiając rodzinom i przyjaciołom cieszenie się wspólnym czasem przed oficjalnymi obchodami świąt.

Świąteczne wypieki

Wypieki świąteczne
Obraz Teodor Buhl z Pixabay

Na próżno szukać w słodkich norweskich specjałach takich ciast jak makowiec czy sernik, które królują na polskich, świątecznych stołach. Norwegia bowiem słynie z pieczenia małych, kruchych ciasteczek bożonarodzeniowych.

Najważniejszą rolę odgrywają pierniki – czyli charakterystyczne norweskie „pepperkaker”, które są nieodłącznym elementem świąt Bożego Narodzenia. Wytwarza się je z mąki, miodu, cukru, masła i przypraw, takich jak imbir, cynamon, goździki i pieprz. Często mają formę postaci świątecznych lub gwiazdek.

Kolejnymi, kojarzonymi z białymi świętami ciasteczkami, są „krumkaker”. To delikatne wafle o lekko kokosowym smaku, które tworzy się z mąki, jajek, cukru, masła i śmietany. Wypieka się je w specjalnych patelniach do krumkaker, które nadają im charakterystyczną, cienką i kruchą strukturę.

Dla wielbicieli migdałów mam dobrą wiadomość – „sandkaker” to kruche ciasteczka o smaku migdałowym, które także podaje się w okresie świątecznym w Norwegii. Piecze się je w specjalnych foremkach, które nadają im piękny, ozdobny kształt. Sandkaker są kolejną pozycją z wachlarza norweskich, świątecznych ciasteczek, które cieszą się dużą popularnością w kraju fiordów.

Kolejnymi ciasteczkami są „goro” – kruche ciasteczka w kształcie trójkąta, zwykle z nadzieniem z kremu orzechowego lub cukrowo-cynamonowego.

Wszystkie w/w ciasteczka przygotowuje się często w norweskich domach. Stanowią one ważny element tradycji świątecznej. Są podawane podczas spotkań rodzinnych, przyjęć świątecznych i stanowią doskonały dodatek do kawy czy herbaty w okresie bożonarodzeniowym.

Boże Narodzenie w Norwegii - dni świąteczne

Na okres świąteczny przypadają następujące dni 24, 25 oraz 26 grudnia.

24 grudnia

JulaftenWigilia, podobnie jak w Polsce, jest to wciąż dzień pracy w Norwegii, choć większość firm i przedsiębiorstw pracuje zdecydowanie krócej, np. do godz. 12 czy 14. 24 grudnia to najważniejszy dzień Bożego Narodzenia w Norwegii. Wieczorem 24 grudnia rodziny zbierają się, aby wspólnie celebrować wieczerzę wigilijną.

Dzień ten uważany jest za najbardziej magiczny i pełen tradycji. Rodziny zasiadają do wspólnej kolacji, która często składa się z tradycyjnych potraw takich jak wymienione wcześniej ribber, pinnekjøt ,ale także lutefisk (ryba z ługu), smalahove (głowa jagnięcia), rakørret (wędzony pstrąg) czy też kokt torsk (wędzony dorsz).

25 grudnia

Første Juledag - Pierwszy dzień świąt Bożego Narodzenia jest dniem na spokojne celebracje w gronie rodziny. Norwedzy często kontynuują świąteczne przyjęcia, spotkania rodzinne i korzystają z czasu na wspólne biesiadowanie, na których króluje świąteczny alkoholowy napój o nazwie Gløgg. Jest to rodzaj grzanego wina przyprawionego różnymi aromatycznymi przyprawami. Podawany jest zazwyczaj gorący i może być ozdobiony płatkami migdałów lub korą cynamonową. Wypijanie gløgga jest często związane z tworzeniem ciepłej, świątecznej atmosfery.

26 grudnia

Andre Juledag - Drugi dzień świąt jest również dniem wolnym od pracy, a Norwedzy często korzystają z tego dnia na dalsze świąteczne spotkania z rodziną czy przyjaciółmi. Może to być również okazja do relaksu i odpoczynku na świeżym powietrzu.

W trakcie tych w/w dni, Norwedzy starają się cieszyć atmosferą rodzinną, przyjemnymi posiłkami, tradycyjnymi wypiekami i wspólnymi zabawami. Wielu z nich wybiera się na spacery, zwłaszcza jeśli zima przyniesie śnieg, co dodaje uroku świątecznej scenerii. Kościoły również odgrywają ważną rolę w tym czasie, a wielu Norwegów (zwłaszcza ze starszego pokolenia) uczestniczy w uroczystościach religijnych podczas świąt Bożego Narodzenia.

Boże Narodzenie w Norwegii – podsumowanie

Święta Bożego Narodzenia są dla Norwegów bardzo ważnym i wyjątkowym okresem. Tradycje i zwyczaje związane z Bożym Narodzeniem odgrywają istotną rolę w życiu społecznym i rodzinnych celebracjach. Wśród nich na pewno warto wymienić takie aspekty jak:

Atmosfera i dekoracje

W okresie przedświątecznym, miasta i domy w Norwegii są pięknie udekorowane. Choinki, świeczki i ozdoby świąteczne są powszechne zarówno w miejscach publicznych, jak i w domach. Charakterystycznym elementem dekoracji jest także gwiazda betlejemska.

Advent

To czas oczekiwania na Boże Narodzenie kojarzony w Norwegii z tradycją zapalania kolejno czterech świec w każdą niedzielę adwentową.

Wigilia

To główny dzień obchodów świąt Bożego Narodzenia przypadający na 24 grudnia. Wieczorem tego dnia rodziny zbierają się, aby wspólnie spożywać tradycyjne potrawy, dzielić się prezentami oraz śpiewać kolędy i piosenki świąteczne.

Msza święta

Dla wielu Norwegów uroczysta msza święta jest ważną częścią obchodów Bożego Narodzenia. Kościoły są pięknie udekorowane, a celebracje religijne przyciągają wielu wiernych.

Spacer Bożonarodzeniowy

W dniu Bożego Narodzenia wielu Norwegów lubi wybierać się na spacer, aby cieszyć się świeżym powietrzem i przyrodą. To stała tradycja, zwłaszcza w obszarach, gdzie zima przynosi piękny, biały krajobraz.

Święta na wsi

W mniejszych społecznościach, zwłaszcza na wsiach, tradycje są często bardziej zakorzenione, a sąsiedzi mogą się wspólnie zbierać na wspólne obchody.

Muzyka i kolędy

Kolędy i muzyka
Obraz Frauke Riether z Pixabay

Norwegowie uwielbiają śpiewać kolędy i tradycyjne pieśni świąteczne. Wielu artystów nagrywa specjalne albumy z utworami świątecznymi, które cieszą się dużą popularnością. Temat kolęd oraz norweskich piosenek świątecznych postaram się przedstawić w kolejnym artykule o świętach Bożego Narodzenia w Norwegii.

Podsumowując, mogę jednoznacznie stwierdzić, iż Norwegowie traktują Boże Narodzenie jako okazję do spędzenia czasu z najbliższymi. Czasu, który obfituje w refleksje nad wartościami rodzinnymi, a także cieszenia się magiczną atmosferą tego wyjątkowego okresu.