Fødselsnummer dostaje osoba, której zgłoszenie przeprowadzki do Norwegii urząd zatwierdził, a D-number osoba, która nie spełnia tych warunków, lecz potrzebuje norweskiego numeru, na przykład do skattekort. Oba numery mają po jedenaście cyfr. Różni je jednak status w rejestrze ludności (Folkeregisteret), a od tego statusu mogą zależeć niektóre prawa i usługi, na przykład lekarz rodzinny albo BankID.
W pigułce (stan na listopad 2026)
- Fødselsnummer dostają osoby, które zamierzają mieszkać w Norwegii co najmniej sześć miesięcy albo na stałe i których zgłoszenie przeprowadzki zatwierdzi urząd.
- D-number zamawia dla danej osoby instytucja lub firma, na przykład Skatteetaten przy skattekort. Sama osoba nie może go zamówić.
- Oba numery mają 11 cyfr. W D-number pierwsza cyfra rośnie o 4, więc numer łatwo rozpoznać.
- D-number staje się nieaktywny po pięciu latach od nadania. Urząd go jednak nie unieważnia ani nie usuwa.
- Sam numer nie daje żadnych praw. Dostęp do lekarza rodzinnego czy BankID wynika z przepisów i z zasad banków.
Fødselsnummer – kto go dostaje
Skatteetaten (norweski urząd skarbowy) wyjaśnia, że o fødselsnummer nie można wnioskować. Warunki ocenia Folkeregisteret. Numer dostają dzieci urodzone w Norwegii oraz osoby, których zgłoszenie przeprowadzki do Norwegii (melde flytting til Norge) zatwierdzi urząd.
Zgłoszenie dotyczy każdego, kto zamierza zostać w Norwegii co najmniej sześć miesięcy z rzędu albo na dłużej. Urząd wymaga wtedy osobistej kontroli tożsamości (ID-kontroll) oraz dokumentów, które pokazują, że osoba ta będzie mieszkać w Norwegii. Dopiero zatwierdzenie zgłoszenia daje numer i status mieszkańca (bosatt). Fødselsnummer towarzyszy człowiekowi przez całe życie. Kolejność pozostałych formalności opisuje artykuł Pierwsze 30 dni w Norwegii – co załatwić i w jakiej kolejności.
D-number – kto go dostaje i kto go zamawia
D-number dostaje osoba, która nie spełnia warunków do fødselsnummer, ale ma powód, by mieć norweski numer. Skatteetaten wymienia na przykład obowiązek płacenia podatku w Norwegii, ważne zezwolenie na pobyt, pobieranie świadczeń, otwarcie konta bankowego i własność nieruchomości.
Numer zamawia instytucja albo firma, która go potrzebuje, a nie sama osoba. Taką rolę mają między innymi Skatteetaten (dla osób płacących podatki), NAV, banki, Brønnøysundregistrene i Kartverket. Pracownicy spotykają się z tym najczęściej przy skattekort. Skatteetaten zamawia wtedy D-number, jeśli ktoś potrzebuje skattekort i nie ma jeszcze norweskiego numeru.
Instytucja zamawiająca może zażądać potwierdzonej kopii paszportu lub dowodu osobistego (kolorowej, z przodem i tyłem, najwyżej trzymiesięcznej, wysłanej pocztą). Potwierdza ją na przykład notariusz albo norweski urząd publiczny. Może też wymagać wizyty na ID-kontroll w Skatteetaten.
Jak rozpoznać numer po cyfrach
Według Skatteetaten oba numery składają się z trzech części:
- pierwsze sześć cyfr to data urodzenia, a w D-number pierwsza cyfra jest powiększona o 4. Przykład urzędu: osoba urodzona 22 czerwca 1976 r. ma fødselsnummer zaczynający się od 220676, a osoba urodzona 1 stycznia 1985 r. ma D-number zaczynający się od 410185;
- kolejne trzy cyfry to numer indywidualny, a jego ostatnia cyfra pokazuje płeć (parzysta oznacza kobietę, nieparzysta mężczyznę);
- ostatnie dwie cyfry to cyfry kontrolne.
Ostatnie pięć cyfr fødselsnummer nazywa się personnummer. W rzadkich przypadkach pierwsze sześć cyfr fødselsnummer pokazuje dzień nadania numeru, a nie datę urodzenia, ponieważ dla niektórych dat zabrakło wolnych numerów. Prawdziwa data widnieje w Folkeregisteret.
Co zmienia rodzaj numeru
Minister finansów Trygve Slagsvold Vedum odpowiedział 22 sierpnia 2023 r. na pytanie poselskie, że fødselsnummer i D-number „same w sobie nie dają żadnych praw”. Dostęp do usług wynika z przepisów danej dziedziny, na przykład z prawa zdrowotnego. Skatteetaten dodaje, że prawa i obowiązki mogą zależeć od rodzaju numeru, od statusu w Folkeregisteret oraz od tego, czy tożsamość przeszła kontrolę.
| Cecha | Fødselsnummer | D-number |
|---|---|---|
| Kto dostaje | Dzieci urodzone w Norwegii i osoby, których zgłoszenie przeprowadzki zatwierdzi urząd | Osoby, które nie spełniają warunków do fødselsnummer, a norweski numer jest potrzebny instytucji lub firmie |
| Czy można wnioskować samodzielnie | Nie, ale zgłasza się przeprowadzkę; warunki ocenia Folkeregisteret | Nie, numer zamawia instytucja lub firma |
| Pierwsze sześć cyfr | Data urodzenia (rzadko dzień nadania numeru) | Data urodzenia z pierwszą cyfrą powiększoną o 4 |
| Czas obowiązywania | Towarzyszy człowiekowi przez całe życie | Po pięciu latach status „nieaktywny”; numer nie jest unieważniany |
| Lekarz rodzinny (fastlege) | Prawo mają osoby zarejestrowane jako mieszkańcy gminy | Co do zasady brak prawa (wyjątki: azylanci, personel NATO, dyplomaci); niezbędna pomoc zdrowotna przez gminę |
| Skattekort | Wystarczy numer | Wystarczy aktywny numer |
Tabela: opracowanie redakcji na podstawie Skatteetaten, Helsenorge i UDI (stan na 6 listopada 2026).
Lekarz rodzinny (fastlege)
Według Helsenorge prawo do fastlege mają osoby, które w Folkeregisteret figurują jako mieszkańcy gminy. Osobom z D-number takie prawo co do zasady nie przysługuje. Wyjątki obejmują między innymi azylantów, personel NATO i dyplomatów. Pozostałe osoby z D-number mogą liczyć na niezbędną pomoc zdrowotną, a za jej zapewnienie odpowiadają gminy.
Bank i BankID
Skatteetaten przypomina, że do otwarcia konta bankowego trzeba mieć norweski numer identyfikacyjny. D-number wystarcza też do części usług cyfrowych, na przykład do założenia elektronicznego ID. Natomiast BankID zależy od polityki banku. W lutym 2025 r. serwis The Local ustalił, że DNB wymaga fødselsnummer (choć D-number pozwalało logować się do usług banku), Nordea co do zasady nie wydaje BankID przy D-number, a w grupie SpareBank 1 decyzję podejmuje każdy bank osobno. To doniesienie prasowe, więc przed wizytą warto zapytać bank o aktualne zasady.
Skattekort i praca
Skattekort wymaga norweskiego numeru identyfikacyjnego, ale może to być D-number albo fødselsnummer. Bez skattekort pracodawca musi potrącać 50% dochodu. Szczegóły opisuje artykuł Dostałem skattekort – co teraz? Jak ją zdobyć i sprawdzić (2026).
Nieaktywny D-number po pięciu latach
D-number dostaje status „nieaktywny” pięć lat po nadaniu. Skatteetaten podkreśla, że numer nie traci wtedy ważności, a w wielu sytuacjach nadal działa. Firmy, które korzystają z danych Folkeregisteret, mogą jednak żądać statusu „aktywny”. Wtedy trzeba numer aktywować ponownie. Można to zrobić na dwa sposoby: prosi o to instytucja uprawniona do zamawiania D-number albo sama osoba umawia się na ID-kontroll. Ta wizyta jest możliwa dopiero po zmianie statusu na nieaktywny. Po ponownej aktywacji numer znów staje się nieaktywny po pięciu latach.
Ma to znaczenie przy pracy. Do wydania skattekort Skatteetaten wymaga aktywnego D-number. Kto ma już skattekort na bieżący rok, korzysta z niego dalej, ale kolejny skattekort wymaga aktywnego numeru. Przy numerze, który ma co najmniej pięć lat, urząd zwykle żąda ID-kontroll.
Pobyt dłuższy niż pół roku z samym D-number
Skatteetaten zaznacza, że kto zamierza przebywać w Norwegii co najmniej sześć miesięcy, powinien zgłosić przeprowadzkę. Z kolei UDI pisze, że osoba z zezwoleniem na pobyt na sześć miesięcy lub dłużej, która uważa, że powinna mieć status mieszkańca, może zgłosić przeprowadzkę sama. Po otrzymaniu fødselsnummer używa go zamiast D-number. Rejestracja jako mieszkaniec w Folkeregisteret nie oznacza jednak automatycznie rezydencji podatkowej w Norwegii.
Ocena redakcji: z zestawienia obu źródeł wynika, że osoba, która pracuje w Norwegii już dłużej niż sześć miesięcy i wciąż ma tylko D-number, powinna sprawdzić w Skatteetaten, czy nie trzeba zgłosić przeprowadzki. To wniosek redakcji, a nie zapis ze źródła. O nadaniu fødselsnummer decyduje wyłącznie Folkeregisteret.
Norweskie słowa
- Folkeregisteret – rejestr ludności prowadzony przez Skatteetaten
- bosatt – zarejestrowany jako mieszkaniec Norwegii
- melde flytting til Norge – zgłosić przeprowadzkę do Norwegii
- ID-kontroll – osobista kontrola tożsamości w urzędzie skarbowym
- personnummer – ostatnie pięć cyfr fødselsnummer
Najczęstsze pytania
Czy można samemu złożyć wniosek o D-number?
Nie. Skatteetaten pisze wprost, że nie można o niego wnioskować samodzielnie. Zamawia go instytucja lub firma, na przykład Skatteetaten przy skattekort.
Czy D-number zamienia się potem w fødselsnummer?
Po zatwierdzeniu zgłoszenia przeprowadzki osoba dostaje fødselsnummer i według UDI używa go zamiast D-number.
Czy z D-number można dostać skattekort?
Tak, bo skattekort wymaga numeru identyfikacyjnego, którym może być D-number albo fødselsnummer. Numer musi mieć wtedy status „aktywny”.
Oficjalne informacje
Skatteetaten – fødselsnummer
Skatteetaten – D-number
Skatteetaten – ID-kontroll
Skatteetaten – flytte til Norge
Helsenorge – rett til fastlege
UDI – pobyt w Norwegii dłużej niż sześć miesięcy
Opracowanie ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej ani decyzji urzędu. Zasady i strony urzędowe sprawdzono 6 listopada 2026; jedyna kwota w tekście (50% potrącenia bez skattekort) dotyczy roku 2026.
Czytaj dalej
- Pierwsze 30 dni w Norwegii – co załatwić i w jakiej kolejności
- Dostałem skattekort – co teraz? Jak ją zdobyć i sprawdzić (2026)
- PAYE w Norwegii – 25% podatku: kto może skorzystać i kiedy się nie opłaca (2026)
Autor: GodDag · Opublikowano: listopad 2026 · Zweryfikowano: listopad 2026. Źródła (stan na 6 listopada 2026): Skatteetaten, UDI, Helsenorge, odpowiedź ministra finansów z 22.08.2023 (Stortinget), The Local (6.02.2025).
